بی بدیل  - Bibadil
02 فروردین 1405   22 مارس 2026
نام کاربر:
کاربر مهمان



به جامعه مجازی بی بدیل بپیوندید... ورود ثبت نام
در جشنواره مقاومت مطرح شد؛

روایت درویش از میراث حاتمی کیا

روایت درویش از میراث حاتمی کیا بی بدیل دات کام: احمدرضا درویش کارگردان سینما در قالب کارگاه انتقال تجربه در جشنواره فیلم مقاومت به ارائه توضیحاتی درباره ی میراث سینمای دفاع مقدس پرداخت و ابراهیم حاتمی کیا را پرچم دار این سینما دانست.



به گزارش بی بدیل دات کام به نقل از مهر، کارگاه انتقال تجربه احمدرضا درویش کارگردان سینمای ایران شامگاه سه شنبه ۱۶ اسفندماه در جریان برگزاری هفدهمین جشنواره بین المللی فیلم «مقاومت» در عسلویه برگزار گردید.
درویش در ابتدای صحبت های خود در این کارگاه اظهار داشت: توفیق بزرگی بود که به بهانه برگزاری جشنواره «مقاومت» در یک لوکیشن خاص و جدید همدیگر را ملاقات کردیم، این جشنواره در ابتدا جشنواره دفاع مقدس نام داشت اما بعدها دامنه این نامگذاری گسترش پیدا کرد و البته به درستی هم گسترش پیدا کرد.
وی بیان نمود: در راه که می آمدم تجربه جالبی با سردار مقواسازان مسئول فرهنگی بسیج داشتم و یاد خاطره ای در سال ۶۵ افتادم که در رابطه با آن جنایت بزرگ آمریکایی ها در سرنگونی ایرباس ایرانی بود. در واقع خاطره عجیب و غریبی دارم. در آن دوران قرار بود عملیاتی در پاسخ به آن جنایات بزرگ صورت گیرد اما ماجرا بگونه ای دیگر رقم خورد. من آن زمان به همراه گروهی برای تصویر کردن این عملیات به منطقه آمده بودم آنچه اما بر سر من و گروهم آمد عجیب و غریب بود. در واقع ما در دریا گم شدیم و گروهی همراهم بود که تا آن زمان حتی یک فشنگ هم شلیک نکرده بودند! یعنی هم گرفتاری داخلی با گروه خودم پیدا کرده بودم و هم مسئولتی داشتیم برای به تصویر کشیدن یک عملیات بزرگ در دریا، اما گم شدیم! آن خاطره حالا برایم زنده شد.
برای مهمانی به اینجا نیامده ایم
این کارگردان ضمن اشاره به حضور در منطقه عسلویه اظهار داشت: برایم جالب است که فردا اختتامیه جشنواره برگزار می گردد و هنوز فرصت نشده که جوانان مستعد استان، خانواده شهدا، مزار شهدای گمنام و … را ببینیم! وقتی چنین مسافتی طی می شود ما فیلمسازان وظیفه داریم این میزانسن ها را با مردم نفس به نفس ببینیم. نام جشنواره «مقاومت» ما را باید از فضای روزمره شهری به آن دوران ایثار، گذشت، حماسه و مرثیه ببرد ما برای همان آمده ایم برای مهمانی که نیامده ایم!
وقتی جنگ به اتمام رسید در واقع برای امثال ما و نسل ما تازه آغاز شد و همچنان ادامه دارد. جنگ برای ما هشت سال نبود چه بسا برای برخی مثل من هنوز تمام نشده است، این امر هم تحت تاثیر فضای ذهنی نیست بلکه جنگ برای ما هنوز به صورت جدی ادامه دارد درویش در قسمت دیگر از صحبت هایش مطرح کرد: وقتی جنگ به اتمام رسید در واقع برای امثال ما و نسل ما تازه آغاز شد و همچنان ادامه دارد. جنگ برای ما هشت سال نبود چه بسا برای برخی مثل من هنوز تمام نشده است، این امر هم تحت تاثیر فضای ذهنی نیست بلکه جنگ برای ما هنوز به صورت جدی ادامه دارد، این هم از رسوبات جنگ نیست بلکه ما هنوز در محضر خاطرات دفاع مقدس هستیم و این یک حقیقت است. جنگ ما در دوران دفاع مقدس با پابرهنه ها اداره شد، پس باید همان مردم پابرهنه در فیلمها و آثارمان تجلی پیدا کنند، همان افرادی که عاشقانه در محضر و رکاب امام (ره) حضور پیدا کردند.
کارگردان «دوئل» توضیح داد: حقیقت اینست که با گذشت زمان و به تبع تغییرات اجتماعی و اقتصادی، تغییراتی در بدنه افراد جنگ صورت گرفته است، این خطر هم می تواند وجود داشته باشد که تحلیل های ما نسبت به دوران جنگ به سمتی برود که رنگ و بوی دیگری بگیرد. در جنگ ما تکنولوژی، فناوری و تجهیزات وجود داشت اما مقدمه همه این ها نیروی انسانی بود که متأثر از روح انقلاب بودند آنها افرادی بودند که عاشقانه در جنگ حضور پیدا کردند، با خدا معامله کردند و ترجمه جهاد فی سبیل الله بودند.
حاتمی کیا دیده بان سینمای ایران است
وی اضافه کرد: تفاوت جنگ ما در جنگ های دیگر در همین است وگرنه مشابه جنگ ما در دیگر کشورها هم رخ داده است اما در جنگ ما مردم برای خدا جنگ می کردند پس این نکته مهمی در دوران معاصر است، باردیگر باید جریانی با همین ادبیات شکل بگیرد و با خدا معامله کند. در آن دوران متأثر از همین مساله و همان دیدگاه، نخستین جرقه های تولید فیلم زده شد و پرچمدار اصلی این حرکت کسی بود که صحنه های زیبایی را در فیلمها ساخته است، تجلی حرف من در جهاد فی سبیل الله در همان صحنه از فیلمی بود که دیده بانی به سمت خط می زد و…. چنین تصویری از ذهن هنرمندی برمی آید که این جنگ را خوب شناخته و جایش در اینجا خالی است او دیده بان سینمای ایران و پرچم دار دفاع مقدس و سینمای مقاومت است؛ او ابراهیم حاتمی کیاست.
درویش اظهار نمود: سهم سینمای دفاع مقدس در توسعه سینمای ملی ایران زیاد است. در ابتدای انقلاب، این سینما وضع بلاتکلیفی داشت بگونه ای که برخی می گفتند این سینما را می خواهیم چه کنیم؟ مثلا مجلسی ها در حفظ آن خیلی تردید داشتند! در شرایطی که کشور درحال بنیان گذاشتن سینمای جدید بود، نسلی درگیر مسأله دوربین، صدا، تصویر و جنگ شد و تربیت شد که هم معارف دفاع مقدس و هم سینما را درک کند. این افراد آثاری را تولید کردند که عمودهای خیمه بزرگ سینمای ایران شدند هر کدام از این ها و هر کدام از آثار آنها در این راه عمود هستند.
وی اظهار داشت: من سینمای دفاع مقدس را نجات بخش سینمای ملی می دانم یعنی هم از حیث معرفتی هم زیبایی شناختی. بهترین فیلمبرداران، طراحان صحنه، گریمورها و… کسانی بودند که خیلی از مشق های خویش را در سینمای دفاع مقدس انجام دادند و این سینما سخاوتمندانه آغوش باز کرد تا بعداً همان ها به سمت سینمای اجتماعی بروند. سینمای دفاع مقدس مخصوص یک کلونی و گروه خاص نیست بلکه هر کسی هرگونه که می خواهد می تواند در آن کار کند. آغوش این سینما باید برای هر کسی با هر تیپی باز باشد، هرکسی می خواهد در این بستر کار کند باید به او میدان داده شود چون این سینما برای کسی نیست.

کارگردان «رستاخیز» افزود: پی ریزی سینمای ایران با همین سینمای دفاع مقدس آغاز شد، بگونه ای که در همین سالهای اخیر همزمان با شکل گیری داعش، رخدادهای منطقه ای و… یک جنگ نابرابری در منطقه تجربه شد و جهان اسلام و جهان شیعه در مقابل یک تهاجم جهانی قرار گرفت. در این میان آثار، تصاویر و مستندهایی که در ماجرای مقاومت تولید شد مثل یک دریا، ذخیره هستند. جوانان امروزی رفتند و در گوشه گوشه کشورهای درگیر مقاومت کارهای بسیار بزرگی انجام دادند. من خیلی از این آثار را دیدم و باید بگویم آدم با دیدن آنها حیرت می کند در واقع این همه برکت، نتیجه سینمای دفاع مقدس در دوران شکل گیری اولیه است، یعنی همانگونه که حاتمی کیای ۲۴ ساله «دیده بان» را ساخت امروز بچه های ۲۴، ۲۵ ساله ما در کشورهای بیگانه، در غربت و در یک فضای بسیار عجیب فیلم می سازند، آنها شجاعانه دوربین خویش را به میان پلیدترین جریان جهانی می برند؛ جریانی که می خواست همه منطقه را به تجزیه بکشاند. این دستاورد، دستاورد نسل حاتمی کیا، ملاقلی پور، سیف الله داد و… است. اگر آن بچه ها نبودند، اگر آوینی نبود و اگر تلاشهای ما در دوران دفاع مقدس در زمینه فیلم سازی نبود امروز هم گرفتار مشکل می شدیم.
همانگونه که حاتمی کیای ۲۴ ساله «دیده بان» را ساخت امروز بچه های ۲۴، ۲۵ ساله ما در کشورهای بیگانه، در غربت و در یک فضای بسیار عجیب فیلم می سازند، آنها شجاعانه دوربین خویش را به میان پلیدترین جریان جهانی می برند؛ جریانی که می خواست همه منطقه را به تجزیه بکشاند. این دستاورد، دستاورد نسل حاتمی کیا، ملاقلی پور، سیف الله داد و… است درویش اظهار داشت: یادمان باشد که مقرر است ما تحت تاثیر فیلم هایمان و فیلمهای ما تحت تاثیر همان فضای ایثار و حماسه باشد، باید در میزانسن های مختلف هم همین را نشان بدهیم، در این سال هایی که دسیسه های کوچک و بزرگ بر ما تحمیل می شود، ما باید با همان دستاوردهای دفاع مقدس به نبردشان برویم. نسل ما «دیده بان»، «آژانس شیشه ای»، «بلمی به سمت ساحل» و … را ساخت آن هم در شرایطی که به ما دوربین نمی دادند و به آثار کوبریک و کوروساوا دسترسی نداشتیم. مثل امروز نبود که به به روزترین آثار جهان با یک کلیک دسترسی داشته باشیم، ما در آن موقع خیلی گرفتار بودیم، ولی در همان دوران جوانی فیلمی ساخت که افتخار سینمای ایران است.
وی تاکید کرد: نسل ما بنیانگزار چنین خیمه ای برای سینمای ایران بود که هنوز سینمای دفاع مقدس سهم بزرگی در کلیت سینمای ما دارد. پس جوانان باید این پرچم را به دست بگیرند البته خوشبختانه بچه های جوان ما کارهای بزرگی انجام داده اند؛ این دستاوردی است که متکی بر نسل قبل به دست آمده است.
این کارگردان در پاسخ به پرسشی در رابطه با سینمای جنگ مطرح کرد: من فیلمساز هستم و اگر نظریه ای دارم آن نظریه باید در فیلمم باشد اما به صورت کلی از نظر من فیلم ضدجنگ چیز بدی نیست، البته یک فیلم نباید ضددفاع باشد، در عین حال جامعه ما حتما به فیلم ضدجنگ نیاز دارد اما بدانیم که در طول هشت سال دفاع مقدس، فرصت های زیادی از یک ملت گرفته شد.
کارگردان «سرزمین خورشید» اظهار داشت: جنگ در هیچ دین و آئینی پذیرفته نیست اما نباید در آثارمان ملتی را به تصویر بکشیم که در مقابل جنگ تسلیم بودند، میلیونها آدمی که در مقابل جنگ ایستادند نباید بگونه ای تصویر نماییم که انگار از این ایستادگی پشیمان هستند چون مردم در جنگ هزینه های عجیب و غریبی دادند، جنگ ما یک مرثیه عظیم بود اما نباید در تولیدات، یک ملتِ تسلیمِ زیر بار ظلم رفته را به تصویر بکشیم. ملت ما بر خلاف تحمل زیاد و پرداخت هزینه های گزاف با خون و بغض و سکوت رمزآلود خود، در طول آن سالهای ستم و تجاوز حالا یک نقطه اتصال با تاریخ معاصر دارند و آن اینست که در هیچ کجا اهمال نکرده اند، پیشانی این امر هم مردم پابرهنه و مستضعف هستند.
نمی شود بدون صدا و تصویر یک هدف را پیش برد
درویش بیان نمود: هر کسی در هر نقطه ای که هست، چه دولتمرد چه یک کارگر به دو چیز مهم احتیاج دارد؛ یکی فهم و ادراک قدرت تصویر و دیگری فهم و ادراک قدرت صدا. هر کسی هر هدفی دارد باید از این دو عنصر بهره ببرد، نمی شود بدون صدا و تصویر یک هدف را پیش برد. مسأله بعدی اینست که بدانیم ما چه کسی هستیم. قدرت و قوت سینماگر نه به جیب پرپول و نه به حکم مسئولیت است بلکه فیلمساز و هنرمند کارگاه تولید خیال است. آن دو عنصر صدا و تصویر متصل به این عنصر خیال هستند یعنی اگر کسی از صدا و تصویر بدون استفاده از خیال بهره ببرد به جایی نمی رسد چون مقرر است ذهن ما کارگاه تولید خیال باشد.
وی اضافه کرد: ما تلاش می نماییم که شناور در دریای خیال، حقیقت را تاویل و به حقیقت نزدیک نماییم. کار ما این نیست که هر آنچه اتفاق افتاده را صد درصد به تصویر بکشیم. اگر مقرر است در تراز انتظارات اجتماعی و انقلابی به سینمای بالنده برسیم نباید فقط متکی بر تکنیک باشیم. آثار کوروساوا به این علت ماندگار شدند که متکی بر تکنیک نبودند. گرچه همه اینها لازمه یک اثر ماندگار است اما فیلمساز پیش از اینها باید فلسفه بداند و تاریخ و حوادث اجتماعی جامعه خویش را بلد باشد، چنین فیلمی هویت مند است.
این کارگردان سینما در انتها اظهار داشت: زمانی کوروساوا را کسی تحویل نمی گرفت ولی اکنون بعد از مرگش محل رجوع است، چون او حوادث جامعه اش را تاویل می کرد، او یک ژاپنی تمام عیار و یک اندیشمند بود. در این سال ها اگر عقب گردی در موضوعات تاریخ معاصر داریم، ناشی از فقدان همین مسائل است. خیلی از سیاستمداران فرهنگی ما متأسفانه به درک صحیحی از هنرمندان نرسیدند و فکر می کنند هنرمند یک کارمند است که باید هر آنچه آنها می خواهند تولید کند!

1401/12/17
13:30:37
5.0 / 5
448
تگهای مطلب: اثر , برند , جشنواره , خانواده
این مطلب بی بدیل را می پسندید؟
(1)
(0)
X
تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان در مورد این مطلب
نظر شما در مورد این مطلب
نام:
ایمیل:
نظر:
سوال:
= ۳ بعلاوه ۲
تمام حقوق معنوی سایت بی بدیل طبق قوانین مالکیت معنوی محفوظ میباشد
درباره ما  پیشنهادات  تبادل لینک
سایت بی بدیل دات کام  ،