بی بدیل  - Bibadil
03 فروردین 1405   23 مارس 2026
نام کاربر:
کاربر مهمان



به جامعه مجازی بی بدیل بپیوندید... ورود ثبت نام
خاطره بازی با تیتراژهای ماندگار–۷۱؛

وقتی همه می خواستیم از فوتبالیست ها باشیم!

وقتی همه می خواستیم از فوتبالیست ها باشیم! بی بدیل دات کام: موسیقی تیتراژ انیمیشن فوتبالیست ها برای کودکان و نوجوانانی که در دهه هفتاد زیست می کردند، یادآور روزهای خاطره انگیزی است که بخش زیادی از آن در کوچه و خیابان برای بازی فوتبال می گذشت.


دریافت 539 KB
خبرگزاری مهر-گروه هنر-علیرضا سعیدی: کارکرد تیتراژ چیزی شبیه به جلد کتاب است که طراحش تلاش می کند با انتخاب عناصر، فرم ها و چینش ها با کمک گرافیک و موسیقی مخاطبان یک اثر را در جریان موضوع قرار دهد. شرایطی که گاهی بسیار نکته سنج، اندیشمندانه و حساب شده پیش روی مخاطبان قرار می دهد و گاهی هم به قدری سردستانه و از روی ادای یک تکلیف الزامی ایجاد می شود که بیننده را از اساس با یک اثر تصویری دور می کند.
آنچه بهانه ای شد تا بار دیگر رجعتی به کلیدواژه «تیتراژ» داشته باشیم، مروری بر ماندگارترین و خاطره سازترین موسیقی های مربوط به برخی برنامه ها و آثار سینمایی و تلویزیونی است که برای خیلی از مخاطبان دربرگیرنده خاطرات تلخ و شیرینی است و رجوع باردیگر به آنها برای ما در هر شرایطی می تواند یک دنیا خاطره به همراه داشته باشد. خاطره بازی که بعد از شروع و انتشار آن در نوروز ۱۴۰۰ استقبال مخاطبان، ما را بر آن داشت در قالب یک خاطره بازی هفتگی در ایام جمعه هر هفته، روح و ذهنمان را به آن بسپاریم و از معبر آن به سال هایی که حالمان بهتر از این روزهای پردردسر بود، برویم.
«خاطره بازی با تیتراژهای ماندگار» عنوان سلسله گزارشی آرشیوی با همین رویکرد است که بصورت هفتگی می توانید در گروه هنر خبرگزاری مهر آنرا دنبال کنید.
در هفتاد و یکمین شماره از این روایت رسانه ای به سراغ یکی از موسیقی تیتراژهای مجموعه انیمیشنی رفتیم که طی سال های متمادی به عنوان «فوتبالیست ها» برای مخاطبان ایران معرفی گردید و تبدیل به یکی از بهترین و تماشایی ترین کارتون های در رابطه با دهه هفتاد شد. مجموعه ای اغراق آمیز از آنچه در فوتبال کشور ژاپن می گذشت، اما امروزه بواسطه برنامه ریزی منسجم چشم بادامی ها در ورزش همچون دیگرکارهایشان به حقیقتی انکار ناپذیر پیوسته است. گویی آن انیمیشن های اغراق آمیز که دربرگیرنده خاصیت های مهمی به لحاظ مفهومی بود، شرایطی داشت که برای ارائه این اغراق اهداف حساب شده ای وجود داشت که شاید مقدمه ای برای تحقق آرزوهای بزرگ بود.

آرزوهایی از جنس فوتبال که از «کاگرو یوگا» گرفته تا «ایشی زادوری»، از «سوباسا اوزارا» گرفته تا «واکی بایاشی» در تحقق رویاهای کودکان و نوجوانان عاشق کشور ژاپن نقش اساسی ایفا کرده و به عنوان یک مولفه اجتماعی آموزشی بلندپروازانه نقش بسیار باارزش ومهمی در تحقق آرزوهای بلند پروازانه ژاپنی هایی داشته که توانستند در مدت زمانی کوتاه میزبان جام جهانی فوتبال شوند، قهرمان آسیا باشند و در همین جام جهانی در فنی ترین شکل ممکن موفق به شکست آلمانی شوند که فوتبالش در دنیا حرف اول را می زند. آرزوهایی که از موسیقی اش گرفته تا طراحی شخصیت های عجیب و غریبش نشات گرفته از برنامه ریزی حساب شده ای بود که دست اندرکاران ساخت این مجموعه های کارتونی خوب می دانستند چه می کنند.
قصه تولید نخستین قسمت از مجموعه فوتبالیست ها از اینجا شروع می شود که فوتبالیست ها عنوان یک مجموعه «مانگا» (کمیک یا رمان گرافیکی که از فرهنگ ژاپن نشات گرفته) به طراحی نوریاکی ناگایی است که از سال ۱۹۸۵ تا سال ۱۹۸۹ توسط شوگاکوکان در نشریه «کروکروماتیک» کشور ژاپن منتشر می شد. بر طبق این مانگا بود که یک مجموعه تلویزیونی «انیمه» در قالب ۲۶ قسمت توسط استودیو «پیرو» به سالهای ۱۹۸۶ تا ۱۹۸۷ تولید شد. البته این مجموعه در ژاپن نتوانست بینندگان چندانی جلب نماید چونکه همزمان با این کارتون مجموعه ای به نام «کاپیتان سوباسا» نیز پخش می شد که بینندگان ایرانی با هر دوی این مجموعه ها آشنایی کامل دارند. شرایطی که سبب شد، بسیاری تصور کنند آنچه در ابتدای کارتون موسوم به «فوتبالیست ها» با طراحی متفاوت تری نسبت به مجموعه ۳۷۱ قسمتی «کاپیتان سوباسا» می دیدند، فصل اول و قصه های مربوط به «سوباسا» و همراهانش فصل دوم مجموعه بودند.

مجموعه هایی که نخستین قسمت های آن در دهه هفتاد از شبکه یک سیما پخش گردید و از همان ابتدا توانست با استقبال بسیار خوبی از طرف مخاطبان کودک و نوجوان مواجه شود. مجموعه ای که رنگین کمانی از اغراق ها این موسیقی انقدر برای ما نوجوانان دهه هفتادی آن سال ها جذاب بود، که وقتی در همین کوچه و خیابان هایی که این روزها خالی از تیردروازه های گل کوچک شده، در آن جمعه های فراموش نشدنی از بامداد تا ظهر فوتبال بازی می کردیم، با خودمان این موسیقی را فریاد می زدیم و می رفتیم به سمت دروازه بچه محل هایی که رقیبان جدی بودند و جلوه هایی بود که دوبله تعدادی از بهترین های صدا پیشگی در کشورمان توانست حال و هوایی متفاوتی به کارتون های آن روزگار بدهد.
کارتونی که شوت بازیکن کاگرو به سمت دروازه حریفی که همیشه بازنده بود، شاید چند قسمت طول می کشید مسیر رسیدن به تور دروازه را طی نماید و در این سیر طولانی هم توپ به انواع و اقسام مختلف در می آمد تا قدرت شخصیت های مورد علاقه بچه ها را به آنها ثابت کند.
بازی هایی که بازیکنانش حتی در زمانی که توپ در اختیار نداشتند بی اراده به هوا می پریدند و در یک ارتفاعی که گویی دربرگیرنده یک پرش چندین متری است خاطرات یکدیگر را مرور می کردند و با آن چشمان درشتی که هیچ رنگ و نشانی از قومیت و ملیت چشم بادامی ها نداشت، با چشمهایشان حرف می زدند. دنیایی از اغراق که توصیفش برای نوجوانان آن روزهای تلویزیون بطور قطع خاطره انگیز است.
بخش دیگری از آنچه در قالب مجموعه «فوتبالیست ها» پیش روی مخاطبات قرار می گرفت، مربوط به ورژن دیگری از عشق و علاقه ژاپنی ها به تولید انیمیشن های در رابطه با فوتبال بود، که آن هم در قالب مجموعه فوتبالیست ها و با یک موسیقی تیتراژ روی آنتن رفت.
مجموعه ای با عنوان اصلی «کاپیتان سوباسا» که برمبنای مجموعه کمیک استریپ های ژاپنی یوئیجی تاکاهاشی در یک مجله هفتگی، تولید شد. در حقیقت این بخش مجله، با نام «کاپیتان سوباسا» برای اولین بار در سال ۱۹۸۱ چاپ شد و انتشار آن تا سال ۱۹۸۸ تجدید می شد. این در حالیست که نخستین مجموعه‌ی انیمیشنی آن نیز در ۱۹۸۳ آماده‌ی پخش گردید.

در خلاصه داستان این مجموعه نیز نوشته شده است: سوباسا اوزارا پسر یازده ساله ای است که در کودکی به خاطر توپ از تصادف با یک کامیون جان سالم به در می برد. او از آن روز به بعد همیشه با توپ است سوباسا در اول با ایشیزاکی ملاقات می کند و سپس در تیم نانکاتسو به قهرمان فوتبال نوجوانان ژاپن تبدیل می شود. رقیب اصلی سوباسا، کاکرو یوگا بود و بعد از آن رقبای بسیار سرسخت دیگری همچون هیکارو ماتسویاما و جان میزوگی نیز به لیست رقبای سرسخت سوباسااضافه می شوند.
در این میان تیم «میوا» به کاپیتانی کاکرو و تیم «فورانو» به رهبری هیکارو ماتسویاما و تیم «موساشی» به رهبری جان میزوگی و اعجوبه ای به نام واکیبایاشی که هیچکس نمی تواند به او گل بزند به رقبای بسیار سرسخت سوباسا در فصل اول تبدیل می شوند. در فصل دوم نیز تیم «توحو» به رهبری کاکرو یوگا و تیم «فورانو» به رهبری هیکارو ماتسویاما و تیم «موساشی» به رهبری جان میزوگی که پس از دو سال می تواند فوتبال بازی کند و تیم های دیگر همچون تیم «هیرادو» و «هاوانا» و «شوتستو» به رقبای بسیار بسیار سرسخت سوباسا تبدیل می شوند و این قصه ماجراهای دیگری را هم در پی دارد.

بسیاری از کسانی که این مجوعه را چه در ایران و چه در خارج از ایران پیگیری می کردند، می دانستند که بالاترین رقیب سوباسا و واکی بایاشی در ژاپن کسی نبود جز «کوجیرو هیوگا» که ما آنرا به نام کاکرو نیز می شناسیم. کسی که به خاطر کمک به خانواده اش آرزو داشت یک فوتبالیست حرفه ای شود. کاکرو فردی بسیار محکم و پر قدرت بود که می خواست در هر بازی پیروز باشد. سرانجام سوباسا با کمک کوجیرو هیوگا، گنزو واکابایشی و تارو میساکی قهرمان جام جهانی جوانان می شوند.
در جام جهانی آنها با کارل هاینز اشنایدر، امیر جوان فوتبال آلمان رو به رو می شوند می شوند و در فینال وی را شکست می دهد. البته در ادامه قصه سوباسا بعد از مدتی از نانکاتسو جدا شده و به باشگاه سائوپولو برزیل که همان روبرتو هنگو دوست پدرش سرمربی آن بود، می رود. سوباسا در بزرگسالی، وقتی که به دنیای فوتبال حرفه ای قدم می گذارد، به تیم بارسلونا (که در خود انیمه کاتالونیا اف سی خوانده می شود) می پیوندد.

اما از این قصه های جالب توجه که بگذریم، به طور قطع آنچه به عنوان بخش از هویت و شناسنامه مجموعه کارتون های فوتبالیست ها را برای ما جذاب تر می کرد، موسیقی تیتراژ این کارتون های تماشایی بود که آهنگسازی آن بر عهده هنرمندی به نام «هیروموتوتوبیساوا» بود که انصافاً از خود یادگاری جذابی بجای گذاشته است. یادگاری که شاید نداند چقدر توانست در دل و روح ایرانی های بیننده فوتبالیست ها آن اغراق های عجیب و غریب را با هیجان بیشتری نگاه کنند. موسیقی که تمام و کمال در اختیار محتوایی بود که شاخصه اصلی اش هیجان بود و نشاط.
از آقای هیروموتو توبیساوا به انگلیسی و فارسی هم اطلاعات چندانی در دست نیست، اما کفایت موضوع این که وی به سال ۱۹۵۴ میلادی در شهرهوکایدو کشور ژاپن به دنیا امده و عمده تسلطش نیز در زمینه آهنگسازی و تنظیم است. او علاوه برای آهنگسازی برای کارتون فوتبالیست ها برای خیلی از آثار معروف انیمیشن ژاپن همچون افسانه زورو نیز موسیقی ساخته است.

این موسیقی انقدر برای ما نوجوانان دهه هفتادی آن سال ها جذاب بود، که وقتی در همین کوچه و خیابان هایی که این روزها خالی از تیردروازه های گل کوچک شده، در آن جمعه های فراموش نشدنی از بامداد تا ظهر فوتبال بازی می کردیم، با خودمان این موسیقی را فریاد می زدیم و می رفتیم به سمت دروازه بچه محل هایی که رقیبان جدی بودند.
موسیقی که به مفهوم کلمه بوی هیجان می داد و طراوت می داد و حالا آن قدر از ما دوره شده که از آن به عنوان نوستالژی یاد می نماییم. نوستالژی سال های زیادی از عبورش نمی گذرد اما هرچه هست ملودی برخاسته از حقیقتی بود که در آن سال ها تجربه اش کردیم و در این روزهای هم جوار جام جهانی می تواند دربرگیرنده رجعت خاطره انگیزی برای ما باشد.


منبع:

1401/09/11
13:17:00
5.0 / 5
622
تگهای مطلب: آموزش , اثر , بازی , برنامه
این مطلب بی بدیل را می پسندید؟
(1)
(0)
X
تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان در مورد این مطلب
نظر شما در مورد این مطلب
نام:
ایمیل:
نظر:
سوال:
= ۲ بعلاوه ۴
تمام حقوق معنوی سایت بی بدیل طبق قوانین مالکیت معنوی محفوظ میباشد
درباره ما  پیشنهادات  تبادل لینک
سایت بی بدیل دات کام  ،