احتمالاً برای شما هم پیش آمده است: گوشی خود را چک می‌کنید و با ۹۹ پیامِ نخوانده در گروه «فامیل درجه یک» مواجه می‌شوید. ۹۵ پیام آن شامل عکس‌های گل و بلبل با نوشته‌ی «صبحتان بخیر عزیزان»، ۳ پیام شامل ویدیوهای بی‌کیفیتِ «این هم یک ترفند خانگی برای تمیز کردن رسوب کتری با پوست تخم‌مرغ» و ۱ پیام مهم است که مادر یا خاله‌تان پرسیده: «جمعه ناهار کی میاد؟».

 

در عصر دیجیتال، ما در میانه یک جنگ نابرابر گیر کرده‌ایم؛ جنگ بین «ادب خانوادگی» و «سلامت روان».

 

تعمق در ادامه‌نویسی با حفظ تن طنزآمیزدر یک سو، وجدانی نشسته که هر بار با دیدن آن ۹۹ عدد قرمز بالای آیکون گروه، زمزمه می‌کند: «نکنه سیو کردن این عکس‌های گل رز رو فراموش کردی و عمه خانم دلخور بشه؟» و در سوی دیگر، مغزی که به‌وضوح فریاد می‌زند این حجم از اطلاعات بی‌فایده، دقیقاً همان چیزی است که روانشناسان از آن با عنوان «اضافه‌بار اطلاعاتی» یاد می‌کنند.

 

نتیجه؟ ما نه جرأت خروج از گروه را داریم (چون آن یک اقدام سیاسی محسوب می‌شود که تا سال‌ها در جمع‌های خانوادگی موردِ تفسیر و تحلیل قرار خواهد گرفت) و نه توان اسکرول کردن روزانه‌ی صدها پیام تکراری را؛ پس راه‌حل اکثر ما شده سکوت مطلق: عضوی خاموش که فقط هر از گاهی، درست در لحظه حیاتیِ «جمعه ناهار کی میاد؟»، از خواب زمستانی دیجیتال خود بیدار می‌شود.

 

در روابط انسانیِ مدرن، بدترین توهین، توهین به مقدسات نیست؛ بلکه «سین کردن و جواب ندادن» به عمه در گروه خانوادگی است. شما نه تنها باید پیام را بخوانید، بلکه باید در کمتر از ۵ دقیقه واکنشی نشان دهید که نه آنقدر صمیمانه باشد که بحث باز شود و نه آنقدر سرد که متهم به «تکبر و فخرفروشی» شوید.

استراتژی پیشنهادی: استفاده از استیکرهای «قلبِ قرمزِ تنها». این استیکرها حکم «عبور موقت» را دارند. نه تایید می‌کنند و نه تکذیب؛ فقط اعلام می‌کنند: «من زنده هستم، دیدم که پیام دادی، اما در حال حاضر توانایی پردازش بیشتر را ندارم.»

 

در هر گروه، حداقل یک نفر وجود دارد که شغل اصلی‌اش در اینترنت، فوروارد کردن مطالب «دانستنی‌های عجیب» است. همان‌هایی که خبر می‌دهند «یک دانشمند در ناسا کشف کرده که اگر شب‌ها ساعت ۳ بخوابید، هوش‌تان ۱۰ برابر می‌شود.»

این افراد در واقع ویراستارانِ دنیایِ مدرن هستند. آن‌ها چنان با اطمینان خبرهای کذب را منتشر می‌کنند که اگر شما مدرک علمی هم ارائه دهید، متهم می‌شوید به «گول خوردن توسط رسانه‌های غربی». راهکار طنز این است که با آن‌ها بحث نکنید؛ فقط برایشان یک استیکر «لبخند دیپلماتیک» بفرستید و به زندگی خود ادامه دهید.

 

چگونه از یک گروه خانوادگی خارج شویم بدون اینکه مادربزرگ فکر کند ما از خانه و خانواده طرد شده‌ایم؟

خروج مستقیم از گروه، یک خودکشی اجتماعی است. راه حل، «میوت کردنِ ابدی» (Mute) است. گوشی شما باید همیشه در حالتی باشد که حتی وقتی گروه در حال انفجار از بحث‌های سیاسیِ داغِ عموهاست، شما در آرامشِ مطلقِ اتاق خود باشید.

 

نکته‌ی کلیدی اینجاست: هفته‌ای یک‌بار، وقتی گوشی‌تان را چک می‌کنید، به صورت کاملاً تصادفی، به یکی از پیام‌های سه روز پیش واکنش نشان دهید. این کار باعث می‌شود دیگران فکر کنند شما هنوز در گروه حضور دارید و فقط «مشغولِ کارهای مهم» بوده‌اید!

 

سخن آخر؛ آیا راه نجاتی هست؟

حقیقت این است که گروه‌های خانوادگی، همان مهمانی‌های عصرانه قدیم هستند، با این تفاوت که دیگر نمی‌توان با خوردنِ چای و شیرینی از بحث‌های تکراری فرار کرد. آن‌ها بخشی از «اکوسیستم زبانی» ما شده‌اند. پس به جای جنگیدن با این جریان، یاد بگیرید که چگونه با یک ایموجی ساده، هم آبروی خود را حفظ کنید و هم به اعصاب خود آرامش هدیه دهید.

 

به یاد داشته باشید: در دنیای پیام‌رسان‌ها، بزرگترین هنرمند کسی نیست که بهترین جواب را می‌دهد، کسی است که می‌داند چه زمانی باید «آفلاین» شود!